Gaan we grofweg 1470 jaar terug in de geschiedenis dan komen we in de jaren dat het Boeddhisme geïntroduceerd werd in Japan, het Asuka tijdperk (552-645).
De hoofden en gezichten van de Boeddhistische monniken werden geschoren met een heilig scheermes, dat een hoge waarde had.
Dit scheermes droeg de naam “Kamisori” of “Wa-Kamisori” wat in onze taal niet meer betekent dan scheermes of Japans scheermes.
In latere eeuwen waren het de Samurai die ook gebruik gingen maken van de Kamisori om hoofd en gezichtshaar te scheren.

Op het eerste gezicht lijkt de Kamisori ruw, onafgewerkt en primitief.
Dit is echter misleidend.
Traditionele Japanse scheermessen zijn elegant en mooi in hun eenvoud !
Zij tonen de textuur van het metaal en door overmatig slijpen en polijsten zou dit effect verloren gaan.

De werkelijke alchemie zit in het vakmanschap, dat begon bij het maken van het staal.
De Kamisori werd namelijk niet gemaakt van “gewoon” staal maar van “tamahagane” een staalsoort gemaakt volgens de Japanse traditie.
Tamahagane onstaat uit een mix van pure houtskool en ijzerzand (satetsu) dat laag na laag in een speciale oven (tatara) geplaatst wordt. Op een temperatuur van ongeveer 1000 graden Celsius wordt elke 10 minuten ijzerzand toegevoegd en dat mengsel wordt frequent gedraaid.
Na 36-72 uur breekt men de oven (tatara) open en het staal wordt verwijderd.
De hoogste kwaliteit tamahagane zit aan de zijkanten, waar het oxidatieproces het sterkst is geweest. De kleur bepaalt de kwaliteit, de heldere zilverkleurige stukken zijn het meest geschikt voor het maken van messen en zwaarden.

Het is dit soort staal en enkel dit soort staal dat mede ook gebruikt werd voor het maken van de befaamde “Katana”, in het Westen dikwijls het “Samurai” zwaard genoemd.
Het proces van het maken van tamahagane en de hoge kwaliteit van het staal alsmede het vakmanschap van de smid bepaalden de waarde van het mes.
Een Kamisori is eigenlijk een korte lengte Katana, met dezelfde eigenschappen.

Verschillende families die kennis hadden van dit proces gebruikten hun eigen karakteristieke methoden en dat ging over van vader op zoon. De stempel van de maker stond altijd in het scheermes gedrukt, om de koper te laten zien welke kwaliteit mes hij kocht.

In 1876 werd het openbaar dragen van zwaarden verboden door het toen heersende Meiji bestuur.
Dat betekende voor de smid een groot deel minder inkomsten.
De nadruk lag niet langer op zwaarden maken maar de kennis en het vakmanschap werden meer en meer gebruikt voor het maken van Kamisori, de traditionele Japanse scheermessen.

De stempel in het mes was een waarborg voor het feit dat het mes werkelijk gemaakt was van Tamahagane staal en bovendien een kenmerk van de smid die het mes gemaakt had.

Helaas zijn in het verleden veel messen voorzien van een gestolen stempel om ze makkelijker te verkopen.
Ook kan het gebeuren dat bij zeer oude Japanse scheermessen het stempel helemaal ontbreekt.
In de oudheid werden deze messen altijd gemaakt van tamahagane staal dus de noodzaak van een stempel was er niet, de oude Katana's werden ook gemaakt van tamahagane staal en werden ook niet voorzien van een stempel, het was gewoon een feit dat deze gemaakt werden van dit soort staal. In de moderne tijd kwamen er meer soorten staal en dat is de reden dat het noodzakelijk werd om de messen te stempelen.

Let wel dat het productie proces van tamahagane staal zowel uitstekende kwaliteit staal levert alswel mindere kwaliteit staal, de stempel wil dus niet persé zeggen dat het om een uitstekende kwaliteit mes gaat.

Rond 1868 liep de samurai periode op zijn eind en opende Japan zijn grenzen weer voor import.
Vanaf dat jaar werd er weer Engels en Zweeds staal geïmporteerd en het traditionele Japanse staal werd steeds kostbaarder.
Vanaf het einde van de 19de eeuw zien we dan ook de stempels ontstaan die vermelden wat voor soort staal is gebruikt.

Een leuke wetenswaardigheid is dat tamahagane ook gebruikt werd voor de produktie van kanonskogels gedurende het Meiji tijdperk (1868-1912). Tama betekent rond/kostbaar en hagane betekent staal.

 

© 2017 - 2020 Heertjepronker | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel